The Illusionist : από τη σκηνή στο εργαστήριο (και πάλι πίσω)

Από το Nature Reviews Neuroscience, Ιούλιος 2008

Attention and awareness in stage magic: turning tricks into research

Stephen L. Macknik, Mac King, James Randi, Apollo Robbins, Teller, John Thompson & Susana Martinez-Conde

Just as vision scientists study visual art and illusions to elucidate the workings of the visual system, so too can cognitive scientists study cognitive illusions to elucidate the underpinnings of cognition. Magic shows are a manifestation of accomplished magic performers' deep intuition for and understanding of human attention and awareness. By studying magicians and their techniques, neuroscientists can learn powerful methods to manipulate attention and awareness in the laboratory. Such methods could be exploited to directly study the behavioural and neural basis of consciousness itself, for instance through the use of brain imaging and other neural recording techniques.

http://www.nature.com/nrn/journal/vaop/ncurrent/full/nrn2473.html

Το φανταστικό τρίτο χέρι

Μία 64χρονη γυναίκα ανέφερε στους γιατρούς του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης την ύπαρξη ενός ασθενούς, λευκού και ημιδιάφανου τρίτου χεριού.

Μετά την εξέταση της υπόθεσης, ο νευρολόγος της γυναίκας, Δρ. Asaid Khateb, από το εργαστήριο πειραματικής νευροφυσιολογίας του νοσοκομείου, χαρακτήρισε αυτό το σπάνιο φαινόμενο ως πραγματικό και βάσιμο.

Όπως διαβεβαίωσαν οι γιατροί, το χέρι εμφανίστηκε λίγες μέρες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη η γυναίκα.

Η περίπτωση αυτή, που είναι γνωστή και ως σύνδρομο υπεράριθμων φανταστικών άκρων, έχει προβληματίσει πολύ τους επιστήμονες.

Η γυναίκα μπορεί να χρησιμοποιήσει το «φανταστικό» της άκρο για να ανακουφίσει πραγματικό κνησμό στο μάγουλό της, χωρίς όμως να μπορεί να διαπεράσει συμπαγή αντικείμενα.

Δεν αντιλαμβάνεται πάντα το άκρο αλλά μπορεί να το «ανακτήσει» όποτε χρειάζεται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των γιατρών.

Πρόκειται για την πρώτη περίπτωση ανθρώπου, που γνωρίζουν οι γιατροί, που μπορεί να αισθάνεται, να βλέπει και να κινεί εκούσια ένα άκρο το οποίο στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Neurology.

Εντοπισμός

Ο Khateb και οι συνεργάτες του εξέτασαν τον εγκέφαλο της ασθενούς με τη χρήση λειτουργικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού, ένα εργαλείο που επιτρέπει στους γιατρούς να δουν εάν ο εγκέφαλος είναι πραγματικά διεγερμένος και να εντοπίσουν το ακριβές σημείο της διέγερσης. Στην προκειμένη περίπτωση, οι έρευνες έδειξαν πως η γυναίκα πραγματικά βίωνε αυτό που περιέγραφε.

Οι ερευνητές ζήτησαν από τη γυναίκα να κινήσει το δεξί της χέρι. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο κινητικός φλοιός και οι περιοχές οπτικής επεξεργασίας στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου της κινητοποιήθηκαν.

Τα ίδια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν -σε μικρότερο εύρος- όταν η γυναίκα απλά φαντάστηκε πως κινεί το δεξί της χέρι. Οι φανταστικές κινήσεις του παράλυτου αριστερού χεριού της προκάλεσαν την ίδια ακριβώς δραστηριότητα στον εγκέφαλό της, αλλά αυτή τη φορά στην δεξιά του πλευρά.

Όταν οι γιατροί της ζήτησαν να κινήσει το φανταστικό της χέρι, ο εγκέφαλος αντέδρασε σαν να υπήρχε πραγματικά χέρι και μπορούσε να το κινήσει. Επιπλέον, και ο οπτικός φλοιός της ασθενούς ενεργοποιήθηκε, δείχνοντας πως πραγματικά η γυναίκα έβλεπε το φανταστικό της άκρο.

Όταν της ζητήθηκε να ξύσει το μάγουλό της, οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αφή ενεργοποιήθηκαν.

Μυστήριο

Ο Khateb δήλωσε πως η ακριβής αιτία του φανταστικού άκρου παραμένει ένα μυστήριο. Το σύνδρομο των υπεράριθμων φανταστικών άκρων είναι σπάνιο. Υπάρχουν μόνο εννιά γνωστές περιπτώσεις ασθενών που μπορούσαν να αισθανθούν και να δουν το φανταστικό τους άκρο.

«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας από τέτοιου είδους σύνδρομα, που προκλήθηκαν από εγκεφαλικά επεισόδια, δεν αφήνουν περιθώρια στο να σκεφτούμε πως πρόκειται για κακή προσαρμογή μεταξύ των καλά εδραιωμένων αισθητικο-κινητικών απεικονίσεων του ασθενούς και ενός ξαφνικά αποκλίνοντος τύπου επικοινωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και τους παράλυτου άκρου,» σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Οι ίδιοι υποστηρίζουν πως μπορεί να αντιπροσωπεύει έναν χαμένο σύνδεσμο μεταξύ των κλασσικών φανταστικών άκρων και των φαινομένων όπως είναι οι επιθανάτιες εμπειρίες.

Το σύνδρομο των φανταστικών άκρων, γνωστό και ως σύνδρομο «Phantom Limb», παρουσιάζεται συνήθως σε ανθρώπους που υπέστησαν κάποιον ακρωτηριασμό – σχεδόν το 50 με 80% των ανθρώπων που έχουν ακρωτηριασμένο κάποιο από τα άκρα τους πάσχουν από το συγκεκριμένο σύνδρομο. Τις περισσότερες φορές είναι πολύ επίπονο, σύμφωνα με δημοσίευμα του επιστημονικού περιοδικού Clinical Journal of Pain το 1984.

Swiss Info

πηγή: pathfinder news › περισκόπιο

Ο Εαυτός, ο Πράκτορας και η Ελεύθερη Βούληση

(Self, Agency and Free Will)

Η Patricia Churchland (όπου η φιλοσοφία του νου συναντά τη νευροβιολογία) δίνει μια διάλεξη -σχεδόν μια ώρα σε διάρκεια- για την ελεύθερη βούληση..

Part 1



Part 2



Part 3


Part 4


Part 5


Part 6

Η ανθρώπινη φύση ως εξελικτικό προϊόν

Αν έχετε διαβάσει το The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, τότε ξέρετε πολύ καλά πόσο ευχάριστα, έξυπνα και ψαγμένα είναι τα κείμενα του Douglas Adams. Αν πάλι δεν έχετε διαβάσει κάτι δικό του, κάντε μια χάρη στον εαυτό σας και βρείτε οπωσδήποτε αυτό το βιβλίο. Μέχρι τότε, μπορείτε να δείτε μια εικοσάλεπτη ομιλία του Βρετανού συγγραφέα, όπου μιλάει για το πώς ο ανθρώπινος τρόπος σκέψης μπορεί να μας οδηγήσει σε βασικές παρανοήσεις και λάθη σχετικά με τον κόσμο και την πραγματικότητα.

Η ομιλία είναι από το συνέδριο Der Digitale Planet (1998), στο οποίο συμμετείχαν και οι Richard Dawkins, Daniel Dennett, Jared Diamond και Steven Pinker. Για όποιον ενδιαφέρεται, ολόκληρο το βίντεο, με όλους τους παραπάνω βρίσκεται εδώ (διάρκεια: 2:23:51). Είναι σε Real Video μορφή και πιθανόν να σας ταλαιπωρήσει αρκετά μέχρι να σας κάνει τη χάρη να παίξει. Εναλλακτικά, μπορείτε να το βρείτε στο youtube σε κομμάτια.

Δυστυχώς, η ποιότητα του βιντεο δεν είναι η καλύτερη, ωστόσο θα σας πρότεινα να κάνετε λίγη υπομονή, καθώς ο Adams είναι καταπληκτικός.

Μέρος πρώτο: (10:55)



Μέρος δεύτερο: (10:53)

Μπορεί η ανθρώπινη ψυχή να μεταμοσχευτεί;

Η πρόοδος της ιατρικής επιστήμης τα τελευταία 30 χρόνια τρέχει με ιλιγγιώδη ρυθμό και τα θαύματα του χθες είναι τυπικές διαδικασίες του σήμερα. Έτσι έχει αποδειχθεί με τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς που έχουν γίνει σχεδόν εργασία ρουτίνας στα διάφορα νοσοκομεία του κόσμου. Ωστόσο, κάθε τόσο προκύπτει κάποια ιστορία που μας καθηλώνει και μας αναγκάζει να παρατηρήσουμε πως δεν πρόκειται για κάτι το τόσο συνηθισμένο σε ορισμένες περίπλοκες επεμβάσεις. Ο λόγος γίνεται για την προτεινόμενη υπόθεση ότι οι ασθενείς δε θα μπορούσαν να πάρουν μόνο τα όργανα από τους δότες, αλλά ακόμα και αναμνήσεις ή την ίδια την ‘ψυχή’ του δότη και αυτό αποτελεί σίγουρα μια πολύ περίεργη πρόταση.

Η αλλόκοτη αυτή πιθανότητα προέκυψε από την ανεξήγητη περίπτωση του Sonny Graham ενός κατά τα φαινόμενα ευτυχισμένου παντρεμένου 69χρονου που ζει στην Πολιτεία της Georgia. Αυτοπυροβολήθηκε χωρίς προειδοποίηση, χωρίς να έχει δείξει ποτέ στο παρελθόν κάποιο σημάδι στεναχώριας ή κατάθλιψης. Οι φίλοι του περιέγραψαν το γεγονός σαν μια δράση πάθους, αλλά χωρίς αιτία.

Η υπόθεση θα παρέμενε απλά μια απομονωμένη περίπτωση τραγωδίας εάν δεν συνέπιπτε το γεγονός, ότι ο Sonny είχε δεχτεί μέσω μεταμόσχευσης την καρδιά από έναν άντρα, ο οποίος είχε επίσης αυτοπυροβοληθεί κάτω από απαράλλαχτες συνθήκες. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο περίεργα από το γεγονός, ότι λίγο μετά την μεταμόσχευση ο Sonny συνάντησε τη γυναίκα του δότη και την ερωτεύτηκε ακαριαία.

"Όταν την πρωτογνώρισα," είπε ο Sonny σε μια τοπική εφημερίδα, "απλά έμεινα να την κοιτώ προσηλωμένος. Ένιωσα σα να τη γνώριζα από χρόνια. Δεν μπορούσα να σηκώσω τα μάτια μου από πάνω της."

Μίλησε για μια βαθιά και έντονη αγάπη για εκείνη. Ήταν στιγμιαίο και γεμάτο πάθος. Το είδος αυτό του έρωτα που ξεχειλίζει από πάθος και σε κάνει να χάνεις τον έλεγχο του νου και να εγκαταλείπεις κάθε λογική. Πολύ σύντομα παντρεύτηκαν.

Η τραγωδία του Sonny Graham θα μείνει στην ιστορία χωρίς αμφιβολία, ως μια φοβερή σύμπτωση. Άλλωστε δεν υπάρχει κάποια υπόνοια ότι οι αναμνήσεις ή ακόμα και ο ίδιος ο χαρακτήρας του δότη, θα μπορούσε να μεταμοσχευτεί μαζί με την καρδιά. Ουσιαστικά κάθε γιατρός ή επιστήμονας θα έλεγε ότι η καρδιά δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια αντλία. Ο θρόνος του νου, η συνείδησή μας, η ίδια η ψυχή μας εάν κάτι τέτοιο υπάρχει εντοπίζεται στον εγκέφαλο. Ο μοναδικός έλεγχος της καρδιάς στο νου μας αφορά στο εάν στέλνει αίμα στον εγκέφαλό μας. Από τότε που ο William Harvey αποκάλυψε τα μυστήρια της καρδιάς και της κυκλοφορίας του αίματος, αιώνες πριν, το παραπάνω γεγονός ισχύει άνευ αμφιβολίας.

Ή τουλάχιστον, σχεδόν χωρίς αμφιβολία.

Κάποιοι τολμηροί επιστήμονες ισχυρίζονται ότι οι αναμνήσεις και ο χαρακτήρας μας δεν κωδικοποιούνται μόνο μέσα στους εγκεφαλικούς νευρώνες αλλά σε ολόκληρο το σώμα μας. Η συνείδηση, καθώς ισχυρίζονται, δημιουργείται από κάθε ζωντανό κύτταρο του σώματος τα οποία δρουν σε συμφωνία μεταξύ τους. Υποστηρίζουν ότι οι καρδιά μας, το συκώτι αλλά και κάθε ένα όργανο του σώματος φυλάσσει τις αναμνήσεις μας, οδηγεί τα συναισθήματά μας και μας εμποτίζει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα μας. Ολόκληρο το σώμα είναι ο θρόνος της ψυχής και όχι μόνο ο εγκέφαλος. Και εάν κάποιο από τα όργανα αυτά θα πρέπει να μεταμοσχευτεί σε άλλο άτομο, τμήμα των αναμνήσεων ίσως ακόμα και στοιχεία της ψυχής πιθανόν να μεταμοσχεύονται μαζί με αυτό.

Υπάρχουν για την ώρα περισσότερες από 70 τεκμηριωμένες περιπτώσεις παρόμοιες με αυτή του Sonny, όπου ασθενείς που τους δόθηκαν όργανα έλαβαν μαζί με αυτά στοιχεία της προσωπικότητας του δότη του οργάνου. Ο καθηγητής Gary Schwartz και οι συνεργάτες του στο πανεπιστήμιο της Arizona έχουν τεκμηριώσει πολυάριθμες, κατά τα φαινόμενα ανεξήγητες εμπειρίες, που μοιάζουν με αυτή του Sonny. Και κάθε μία τέτοια περίπτωση αποτελεί μια ευθεία πρόκληση στο ιατρικό κατεστημένο.

Σε μια περίφημη υπόθεση που αποκαλύφθηκε από την ομάδα του καθηγητή Schwartz, ένα 18χρονο αγόρι που έγραφε ποιήματα, έπαιζε μουσική και συνέθετε τραγούδια σκοτώθηκε σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Ένα χρόνο μετά το θάνατό του, οι γονείς του βρέθηκαν μπροστά από μια κασέτα ενός τραγουδιού που είχε γράψει και που είχε τίτλο 'Danny, Η Καρδιά μου Είναι Δική Σου'. Στους στίχους του τραγουδιού το αγόρι έλεγε πως ένιωθε τον θάνατο μοιραία να τον πλησιάζει και πως ήταν η μοίρα του να δοθεί η καρδιά του. Μετά το θάνατό του η καρδιά του μεταμοσχεύτηκε σε ένα 18χρονο κορίτσι που την έλεγαν Danielle.

Όταν οι γονείς συνάντησαν τη Danielle της έπαιξαν λίγη από τη μουσική που είχε γράψει ο γιος τους και εκείνη, παρόλο που δεν είχε ακούσει το τραγούδι ποτέ πριν στη ζωή της, ήξερε τα λόγια και μπορούσε να συμπληρώσει τους στίχους.

Ο καθηγητής Schwartz ερεύνησε επίσης την περίπτωση μιας 29χρονης που ήταν λεσβία και εθισμένη στην τροφή από fast-food, η οποία πήρε την καρδιά μιας 19χρονης χορτοφάγου που περιγραφόταν ως 'νυμφομανής'. Μετά τη μεταμόσχευση είπε στους φίλους της ότι σιχαινόταν πλέον το κρέας και πως δεν έβρισκε πλέον τις γυναίκες ελκυστικές. Λίγο καιρό μετά τη μεταμόσχευση παντρεύτηκε έναν άντρα.

Τα συμβάντα αυτά που σχετίζονται με μεταμοσχεύσεις δεν περιορίζονται μόνο σε καρδιές. Και τα νεφρά φαίνεται ότι φέρουν κάποια από τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που τα είχαν αρχικά. Ας πάρουμε την περίπτωση της Lynda Gammons από το Weston του Lincolnshire, η οποία έδωσε το ένα από τα νεφρά της στον άντρα της, Ian. Από τότε που έγινε η εγχείρηση ο Ian πιστεύει πως πήρε κάποια στοιχεία από την προσωπικότητα της γυναίκας του. Ανέπτυξε μια αγάπη για την κατασκευή γλυκών, τα ψώνια, το καθάρισμα και την κηπουρική. Πριν από τη μεταμόσχευση απεχθανόταν κάθε είδος οικιακής εργασίας. Υιοθέτησε επίσης και έναν σκύλο, αν και πριν από την εγχείρηση είχε αδυναμία στις γάτες ενώ η γυναίκα του προτιμούσε τους σκύλους.

Είναι εύκολο να απορρίψει κανείς τέτοιες περιπτώσεις ως αερολογίες. Αλλά οι κινεζικές αρχές τις παίρνουν στα σοβαρά. Πρόσφατα ενδιαφέρθηκαν για τις ιδέες του καθηγητή Schwartz και ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα για να ελέγχουν τους ασθενείς που έχουν υποστεί μεταμοσχεύσεις. (Δεδομένου ότι πολλά 'δωρισμένα' όργανα στην Κίνα προέρχονται από εκτελεσμένους πολιτικούς κρατούμενους, κάποιος κυνικός θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι ανησυχούν για κάποια 'επιδημική' πολιτική ανταρσία που μπορεί να διαδοθεί μέσα από δωρισμένα όργανα. Ωστόσο οι παραδόσεις των Κινέζων πριν από τον Κομμουνισμό, αλλά ακόμα και σήμερα, περιλαμβάνουν δοξασίες που σχετίζονται με το ότι η ψυχή και η συνείδηση συνδέονται και με την βιολογική υπόσταση του ανθρώπου).

Πολλοί επιστήμονες θα ισχυριστούν βέβαια, ότι δεκάδες χιλιάδων όργανα έχουν μεταμοσχευτεί ανά τον κόσμο και έτσι είναι αναμενόμενες μερικές περίεργες περιπτώσεις όπως αυτές που έχουν αναφερθεί. Δεν αποτελεί εξάλλου έκπληξη το γεγονός, πως μετά από μία μεγάλη και σημαντική για τη ζωή του ανθρώπου επέμβαση, όπως μια μεταμόσχευση καρδιάς, ο ασθενής είναι πιθανό να αλλάξει κάποια σημεία του χαρακτήρα του. Ποιος θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστος όταν έχει κοιτάξει το θάνατο με τα ίδια του τα μάτια;

Τα ισχυρότατα φάρμακα που χρειάζονται για να γίνουν οι διαδικασίες της μεταμόσχευσης μπορούν επίσης να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά. Εάν τα βάλουμε όλα αυτά μαζί δεν είναι καθόλου άξιο απορίας που κάποιοι ασθενείς αφήνουν το νοσοκομείο με μια εντελώς αλλαγμένη οπτική ζωής. Αυτό που εκπλήσσει ωστόσο με αυτές τις περιπτώσεις, δεν είναι ότι κάποιοι ασθενείς γίνονται διαφορετικοί μετά την εγχείρηση, αλλά το ότι οι αλλαγές είναι τόσο συγκεκριμένες.

"Είναι μια στοχευμένη αλλαγή προσωπικότητας," λέει ο καθηγητής Schwartz. "Εάν αυτό ήταν το αποτέλεσμα φαρμάκων, στρες, ή απλά σύμπτωση, κανένα από τα στοιχεία αυτά δε θα μπορούσε να δικαιολογήσει τα συγκεκριμένα μοτίβα μεταφοράς της πληροφορίας που ταιριάζουν με αυτά του δότη."

Εάν ο καθηγητής Schwartz και οι ομοϊδεάτες του έχουν δίκιο, θα καταστρεφόταν μία από τις δομικές λίθους της μοντέρνας βιολογίας. Αλλά και πάλι, η μοντέρνα βιολογία έχει ένα μικρό ένοχο μυστικό: δεν έχει μέχρι στιγμής κάποια βιώσιμη θεωρία για να εξηγήσει το πώς αποθηκεύουμε τις αναμνήσεις και πως σχηματίζεται η συνείδηση. Στην πραγματικότητα, η επιστήμη δεν έχει ακόμα εξηγήσει τι ακριβώς είναι η συνείδηση, από πού προέρχεται και σε ποιο σημείο του σώματος εντοπίζεται. Έτσι, ίσως οι ποιητές και οι ρομαντικοί των διαφόρων εποχών να μην έχουν και τόσο άδικο όταν αναφέρονται στην καρδιά ως την έδρα των συναισθημάτων του ανθρώπου. Και εάν μπορούμε να μεταμοσχεύσουμε καρδιές, ίσως δεν είναι και τόσο παράτολμο να υποθέσουμε ότι τμήμα του πνεύματος πηγαίνει μαζί με αυτές. Ποιος ξέρει ίσως κάποια μέρα οι γιατροί να μπορούν να προσφέρουν και μια 'μεταμόσχευση χαρακτήρα'.

---

Μετάφραση - Απόδοση - Σχολιασμός: ESOTERICA.gr

---

Προσοχή στους ποδηλάτες!

Έχουμε ξαναναφέρει αυτό το τεστ για change blindness inattentional blindness (δεν τα πάω καλά με τις ονομασίες, βλέπε τα σχόλια..), αλλά αυτό που έχει ενδιαφέρον εδώ είναι ότι το Δημαρχείο του Λονδίνου το χρησιμοποίησε σε μια διαφήμιση, ώστε να επισημάνει στους Βρετανούς οδηγούς ότι οχήματα όπως τα ποδήλατα απαιτούν περισσότερη προσοχή.

Ρομπότ που έχουν συνείδηση του εαυτού τους;

O Hod Lipson κάνει μια σύντομη παρουσίαση των ρομπότ του, τα οποία έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τη μορφή τους ή ακόμα και να αναπαράγονται.

Διάρκεια: 6:29

Ελεύθερη βούληση και νευροβιολογία

Ομιλία του φιλόσοφου John Searle για την ελεύθερη βούληση, βασισμένη στο βιβλίο του, "Freedom and Neurobiology: Reflections on Free Will, Language, and Political Power".
O Searle με εξέπληξε ευχάριστα, καθώς και χιούμορ έχει και αυτά που λέει μου κράτησαν το ενδιαφέρον καθόλη τη διάρκεια της ομιλίας, παρότι περίμενα να σκυλοβαρεθώ! :D

Διάρκεια: 65:32

Πειράματα..

Κάποτε υπήρχε η αιτιακή δράση της συνείδησης.
Και μετά ήρθε ο Libet..

Σ' αυτό το video (4:57--από ντοκυμαντέρ του bbc--δεν επιτρέπουν embed..) η ίδια η βαρώνη Susan Greenfield εκτελεί το πείραμα του προαναφερθέντα επιστήμονα-κυνηγού ψευδαισθήσεων και καταλήγει: "..could the feeling of having made a decision just be..an illusion?" (χμμ..)

Σε αυτό το video (που δεν έχει copyright προφανώς!) ο Gazzaniga πειραματίζεται με έναν split brain ασθενή!!(4:35)




Στα επόμενα videos βλέπουμε κατά σειρά :
-έναν πυραμιδικό νευρώνα να εμφανίζεται μπροστά στα μάτια μας
-ένα κοκκιώδες κύτταρο να μεταναστεύει
-έναν νευρώνα του νεοφλοιού τίγκα στη GFP σε 4 διακριτές φάσεις της μετανάστευσής του
-κι άλλη μετανάστευση (χωρίς την βοήθεια αστροκυττάρων!!)
-μια απόπτωση











Bonus link : THE WHOLE BRAIN ATLAS!!!

Χαρτογραφώντας επιχειρήματα : Μπορούν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές να σκεφτούν?

Ακριβώς ΕΔΩ βρίσκονται 7 χάρτες που παρουσιάζουν τα βασικά επιχειρήματα από το 1950 και μετά σχετικά με τη διαμάχη για το αν οι Η/Υ μπορούν να σκεφτούν (και άλλα σχετικά θέματα, όπως αν τα κινέζικα δωμάτια ή τα συνδετιστικά δίκτυα μπορούν να σκεφτούν).

Στη διαμάχη έχουν συνδράμει με τις νοητικές δυνάμεις τους πάνω από 380 γνωσιακοί επιστήμονες, φιλόσοφοι, ερευνητές Τ.Ν., μαθηματικοί και λοιποί εξειδικευμένοι τύποι.

Κάθε χάρτης δίνει περιληπτικά περίπου 100 επιχειρήματα, αλλά το σημαντικό είναι πώς τα δίνει: σε οπτική οργάνωση ανάλογα με τις μεταξύ τους σχέσεις (ποιο υποστηρίζει ποιο, ποιο αντιδρά σε τι κλπ)!!!


Bonus link : μιας και ο λόγος περι επιχειρημάτων, και εν είδη διαλείμματος από το διάβασμα, μπορείτε να δοκιμάσετε να νικήσετε τον Σωκράτη (ώστε να πιεί το κώνειο μόνος του υπό την ασφυκτική πίεση της ανυπόφορης λογικής σας --αυτό ήταν hint!) στην -montypythonιακής εμπνεύσεως- Socrates Argument Clinic!!!

Το επιχείρημα της προσομοίωσης

Μερικοί κομπιουτεράδες τα 'χουν παίξει εντελώς και παίρνουν σοβαρά το Matrix... μάλιστα κάποιοι χρησιμοποιούν το επιχείρημα αυτό για ν' αποδείξουν την ύπαρξη θεού (μετά από κατάλληλη προσαρμογή της έννοιας). Δυστυχώς, δεν αστειεύομαι (δυστυχότερα,^* ούτε αυτοί!)

Για μια πρώτη περίληψη
http://en.wikipedia.org/wiki/Simulated_reality
Κοιτάξτε στην ενότητα "Nick Bostrom's argument"

Για πολλά περισσότερα, αν δεν σας έφτασε η φιλοσοφική δόση του εξαμήνου ή αν σας φάνηκαν τετριμμένα και αδιάφορα τα άλλα επιχειρήματα που διαβάσατε ως τώρα:
http://www.simulation-argument.com/

Οι σύνδεσμοι είναι ευγενής προσφορά κάποιου φίλου μου από την προαναφερθείσα συνομοταξία, το όνομα του οποίου δεν θα αποκαλύψω, για να τον προστατεύσω από διάφορες ενθουσιώδεις εκδηλώσεις (και με την ελπίδα ότι στο μέλλον θα συνέλθει και δεν θα χαρεί να έχει όλο αυτό το ρεζιλίκι στην πλάτη του).

^*Αν δεν σας αρέσει αυτό το συγκριτικό του επιρρήματος τόσο το χειρότερο. Στην ιδιόλεκτό μου απόψε επικράτησε μια ιδιόμορφη παραγωγικότητα.

Περί συνείδησης

Στο βιβλίο της "Conversations on Conciousness", η Susan Blackmore συζητά με ουκ ολίγους φιλοσόφους και νευροεπιστήμονες σχετικά με τη συνείδηση.

Εδώ μπορείτε να βρείτε ένα mp3 με την εικοσάλεπτη συνέντευξη του Daniel Dennett. Για να κάνουμε και ένα διάλλειμα από τις απόψεις του Chalmers...

Θα μπορούσαν τα ρομπότ να έχουν συναισθήματα;

Από τις καλύτερες ταινίες επιστημονικής φαντασίας, το Blade Runner κορυφώνεται με μια σκηνή που έχει μείνει στην ιστορία, ως μία από τις διασημότερες στις ταινίες sci-fi.

Blade Runner - Time to Die






I've seen things you people wouldn't believe. Attack ships on fire off the shoulder of Orion. I watched C-beams glitter in the dark near the Tannhauser gate. All those moments will be lost in time, like tears in rain. Time to die.

Το δύσκολο πρόβλημα της συνείδησης

Ξεκίνησα να διαβάσω για το hard problem του David Chalmers, αλλά είπα πρώτα να δω μήπως τον βρω στο Internet να μου τα πει ο ίδιος... Τελικά, είμαι τεμπέλης... :D

Στη συνέντευξή του αυτή, ο γνωστός φιλόσοφος συζητά για τις ιδέες και τις θεωρίες του περί συνείδησης.

Λειτουργεί η συνείδησή μας με κβαντικό τρόπο;

Ένα άρθρο που εφαρμόζει την κβαντική θεωρία στον τρόπο που λειτουργεί η νόηση:

Ο κύβος του Necker και το βάζο του Rubin

Σύμφωνα με τον Ευστράτιο Μανουσάκη, καθηγητή φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα (Tallahassee), το κλειδί της συνείδησης θα μπορούσε να βρίσκεται στις κβαντικού τύπου δράσεις που συμβαίνουν στον εγκέφαλο, όταν κάποιος βλέπει διφορούμενες παραστάσεις, όπως τη σιλουέτα (χορεύτρια) που στριφογυρίζει συγχρόνως προς δύο κατευθύνσεις, το βάζο του Rubin ή τον κύβο του Necker. Αυτές οι οπτικές πλάνες είναι διφορούμενες γιατί σε κάθε στιγμή μπορούν να γίνουν αντιληπτές με τον έναν από δύο εναλλακτικούς τρόπους, σε καμία όμως περίπτωση δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτές και με τους δύο τρόπους ταυτόχρονα. Η παράσταση μοιάζει σα να αναστρέφεται όταν η αντίληψή μας αλλάζει από τη μία εναλλακτική ερμηνεία της εικόνας στην άλλη.

Το βάζο του Rubin, ο κύβος του Necker και η στριφογυριστή χορεύτρια

Το βάζο του Rubin (γνωστό και ως 'πρόσωπο του Rubin') είναι μία διάσημη οπτική πλάνη που επινοήθηκε περίπου το 1915 από τον δανό ψυχολόγο Edgar Rubin. Όταν δύο σχέδια έχουν κοινό σύνορο και το ένα είναι αντιληπτό ως μορφή ενώ το άλλο ως φόντο, η αντίληψή μας καλείται να επιλέξει μεταξύ δύο εναλλακτικών ερμηνειών. Θα δει το ένα σχήμα ως μορφή και το άλλο ως φόντο, ποτέ όμως και τα δύο ταυτόχρονα ως μορφές. Οι εικόνες του Rubin εκ των οποίων η αναφερόμενη του βάζου είναι και η πιο διάσημη, έδωσαν αφορμή στους ψυχολόγους της μορφής (Gestalt) στο να επινοήσουν και άλλες παρόμοιες εικόνες.

Ο κύβος του Necker επινοήθηκε το 1832 από τον σουηδό κρυσταλλογράφο Louis Albert Necker και αποτελεί ένα διφορούμενο γραμμικό σχέδιο που απεικονίζει έναν κύβο σε ισομετρική προοπτική, δηλαδή οι παράλληλες γραμμές ενός κύβου απεικονίζονται ως παράλληλες γραμμές στην παραγόμενη εικόνα. Όταν δύο γραμμές διασταυρώνονται το σχέδιο δεν δίνει κάποιο στοιχείο σχετικά με το ποια είναι μπροστά και ποια είναι πίσω. Αυτό είναι που κάνει την εικόνα διφορούμενη, γιατί μπορεί να ερμηνευτεί με δύο εναλλακτικούς τρόπους. Όταν κάποιος κοιτάζει το σχέδιο, έχει την εντύπωση είτε πως ο κύβος είναι στραμμένος προς τη μία πλευρά και κάτω, είτε προς την άλλη πλευρά και πάνω. Η επίδραση αυτή στην αντίληψη είναι ενδιαφέρουσα, γιατί κάθε τμήμα της εικόνας είναι από μόνο του διφορούμενο, αλλά το ανθρώπινο οπτικό αντιληπτικό σύστημα επιλέγει μία ερμηνεία για κάθε τμήμα, ώστε η συνολική ερμηνεία να είναι σύμφωνη με τις επί μέρους ερμηνείες.

Η στριφογυριστή χορεύτρια είναι μία φιγούρα που η κίνησή της μπορεί να ερμηνευτεί με δύο εναλλακτικούς τρόπους: είτε θεωρώντας ότι γυρίζει με τη φορά των δεικτών του ρολογιού, είτε αντίστροφα. Οπτικές πλάνες σαν αυτή της χορεύτριας είναι πολύ χρήσιμες για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε αυτά που βλέπουμε. Το οπτικό μας σύστημα προκειμένου να ερμηνεύσει μια παράσταση, δεν ανασυνθέτει τα οπτικά ερεθίσματα ως ακριβές αντίγραφο αυτού που βλέπουμε, αλλά κάνει κάποιες συγκεκριμένες υποθέσεις με τις οποίες 'γεμίζει τα αντιληπτικά του κενά' και τελικά επιλέγει από αυτές την τελική μορφή με την οποία αντιλαμβανόμαστε την παράσταση.

Στην περίπτωση της χορεύτριας υπάρχουν δύο εναλλακτικές υποθέσεις, από τις οποίες ο εγκέφαλός μας επιλέγει τη μία για να ερμηνεύσει την φορά της κίνησής της.

Η κβαντική συνείδηση

Ο Ευστράτιος Μανουσάκης βασίζει το μοντέλο του για τη συνείδηση στην υπόθεση ότι η συνειδητή ενημερότητα δημιουργείται εκ νέου κάθε φορά που αναστρέφεται η ερμηνεία μίας διφορούμενης παράστασης. Πιστεύει ότι η δυνατότητα της αναστροφής της εικόνας είναι συγγενής με την κβαντική εναπόθεση, σύμφωνα με την οποία δύο πιθανές ερμηνείες υπάρχουν ταυτοχρόνως σε μία δυναμική κατάσταση που λειτουργεί ως κβαντικό κύμα. Κάθε φορά που επιχειρείται θέαση της εικόνας το κύμα καταρρέει και η αντίληψη επιλέγει μία εκ των δύο ερμηνειών. Το τι συμβαίνει την ώρα της αναστροφής στον εγκέφαλο υποδηλώνει κάποιον συσχετισμό μεταξύ της συνείδησης και των νευρωνικών λειτουργιών, που θα μπορούσε να μας εφοδιάσει με σημαντικά στοιχεία, χρήσιμα στην έρευνα για την ανθρώπινη αντίληψη και τη συνείδηση.

Ο Μανουσάκης αντιπαρέβαλλε τα δεδομένα από μελέτες στις οποίες μετρήθηκε η εγκεφαλική δραστηριότητα των συμμετεχόντων με τη χρήση ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος και εγκεφαλοαπεικονιστικών τεχνικών την ώρα που έβλεπαν διφορούμενες εικόνες. Η δραστηριότητα των νευρώνων μετρήθηκε σε τρεις περιπτώσεις: λίγο πριν αντιστρέψουν την εικόνα, την ώρα που γινόταν η αντιστροφή και ακριβώς μετά. Μέσω αυτών των στοιχείων συνάχθηκε ένα μοντέλο πυροδότησης των εγκεφαλικών νευρώνων, που πιστεύει ότι είναι χαρακτηριστικό των κβαντικών επιδράσεων που υπόκεινται της συνείδησης.

Σε αντίθεση με άλλες θεωρίες κβαντικής συνείδησης, όπως αυτή του Stuart Hameroff και του Roger Penrose, η συγκεκριμένη θέση επιδέχεται έλεγχο. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από μελέτες κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες ήταν κάτω από την επίδραση LSD, το οποίο μειώνει τον ρυθμό της πυροδότηση των νευρώνων, ο Μανουσάκης προέβλεψε με ακρίβεια τη συχνότητα με την οποία τα υποκείμενα μπορούσαν να αναστρέψουν τις εικόνες. Αρκετοί ερευνητές που κρατούσαν μία κριτική στάση απέναντι σε προηγούμενα εγχειρήματα για τη χρήση της κβαντικής φυσικής στην ερμηνεία της συνείδησης, θεωρούν ότι το μοντέλο που προτείνει ο Μανουσάκης είναι εύλογο.

Σύνθεση - Μετάφραση - Απόδοση - Σχολιασμός: ESOTERICA.gr
(pathfinder.gr/xpaths/x-science)

Σχετικά links:
το paper του κύριου Ευστράτιου Μανουσάκη

Can we know our own minds?

Μια και έχουμε τρελαθεί στο διάβασμα γύρω από τη συνείδηση (μεταξύ άλλων), το κατά πόσο ελέγχουμε το νου μας, οπτικές πλάνες, κλπ, παραθέτω μια σχετική ομιλία του φιλοσόφου Daniel Dennett (τεράστιος). Το μεγαλύτερο προτέρημα του Dennett είναι ότι, σε αντίθεση με τους περισσότερους συναδέλφους του, ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΤΟΣ, ενώ έχει και πολύ καλή αίσθηση του χιούμορ.

Το βίντεο το βρήκα εδώ, ενώ στο ίδιο site (http://www.ted.com) υπάρχουν καταπληκτικές ομιλίες.