Η φτώχεια εμποδίζει τις νοητικές λειτουργίες

Ο καθηγητής

Eldar Shafir 

Μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό science, συμπεραίνει πως η φτώχεια παρεμποδίζει τις νοητικές λειτουργίες. Ίσως το συμπέρασμα ακούγεται προφανές - μα αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω του ότι στα επιστημονικά περιοδικά ψυχολογίας συναντάμε συχνά δια-πολιτισμικές έρευνες, ενώ πολύ σπάνια θα διαβάσουμε κάποια δια-ταξική μελέτη. Δηλαδή τείνουμε να θεωρούμε συνηθισμένη μια μελέτη των διαφορών μεταξύ ανθρώπων λόγω του διαφορετικού πολιτισμικού περιβάλλοντος (πχ Κινέζικης καταγωγής φοιτητές σε σχέση με Αμερικάνους) - ενώ είναι ασυνήθιστη η εξέταση κατηγοριοποιήσεων που σχετίζονται με το οικονομικό υπόβαθρο. Παρ' όλο που αυτό είναι σίγουρα εξίσου - αν όχι περισσότερο - σημαντικό.

Οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια Princeton, Harvard και Warwick, επισημαίνουν πως παλιότερες έρευνες δείχνουν πως, κατά μέσο όρο, οι πιο φτωχοί άνθρωποι εμφανίζουν μειωμένη απόδοση σε διάφορα έργα. Οι συνηθέστερες εξηγήσεις επικεντρώνονται στο περιβάλλον: Ένας άνθρωπος που μεγαλώνει λόγου χάρη σε μια φτωχή γειτονιά έχει πολύ λιγότερες ευκαιρίες και μια λάθος επιλογή του μπορεί να έχει πολύ βαρύτερες επιπτώσεις σε σχέση με κάποιον πιο ευκατάστατο. Οι συγκεκριμένοι ερευνητές επικεντρώθηκαν στις νοητικές λειτουργίες καθεαυτές, προσφέροντας μια επιπλέον εξήγηση: Σύμφωνα πάντα με τους ερευνητές, ένας φτωχός άνθρωπος δεν έχει μόνο να αντιμετωπίσει την έλλειψη χρημάτων, μα ουσιαστικά πρέπει να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες ενώ βιώνει μετρήσιμους περιορισμούς σε πολλές νοητικές ικανότητές του. Πόσο μεγάλος είναι ο περιορισμός αυτός; Οι συγγραφείς αναφέρουν πως ορισμένες μετρήσεις ήταν συγκρίσιμες με την αντίστοιχη απόδοση ανθρώπων που είχαν μείνει άυπνοι μια ολόκληρη νύχτα.