Γιατί έχει γεμίσει ο τόπος χρωματιστά εγκεφαλάκια και ιστορίες με ορμόνες και νευροδιαβιβαστές; Διότι είναι λαϊκό αίτημα η συσκότιση της πραγματικότητας να εκτελείται με νευροεπιστημονικό περιτύλιγμα. Και τι πειράζει; Πειράζει, διότι η παρουσία σχετικών ή άσχετων νευροεπιστημονικών δεδομένων (ή δήθεν δεδομένων) κάνει τους αδαείς να θεωρούν πιο ικανοποιητική μια εξήγηση, είτε αυτή είναι βάσιμη είτε όχι. Προσέξτε το στην επόμενη φιλική συζήτηση, όταν ο λιγότερο σχετικός με το θέμα θα αναφέρει κάτι για επιστήμονες που βρήκαν ένα κέντρο στον εγκέφαλο κλπ. κλπ.
Το πρόβλημα φαίνεται πως είναι αρκετά διαδεδομένο ώστε οδήγησε και σε επιστημονική διερεύνηση. Διαβάστε τα αποτελέσματα στο άρθρο των Deena Skolnick Weisberg, Frank C. Keil, Joshua Goodstein, Elizabeth Rawson, & Jeremy R. Gray (2008). The seductive allure of neuroscience explanation. Journal of Cognitive Neuroscience, 20, 3, 470-477.
(Από ανάρτηση στο Language Log με τίτλο Preventing Explanatory Neurophilia.)
Από το Nature Reviews Neuroscience, Ιούλιος 2008
Attention and awareness in stage magic: turning tricks into research
Stephen L. Macknik, Mac King, James Randi, Apollo Robbins, Teller, John Thompson & Susana Martinez-Conde
Just as vision scientists study visual art and illusions to elucidate the workings of the visual system, so too can cognitive scientists study cognitive illusions to elucidate the underpinnings of cognition. Magic shows are a manifestation of accomplished magic performers' deep intuition for and understanding of human attention and awareness. By studying magicians and their techniques, neuroscientists can learn powerful methods to manipulate attention and awareness in the laboratory. Such methods could be exploited to directly study the behavioural and neural basis of consciousness itself, for instance through the use of brain imaging and other neural recording techniques.
http://www.nature.com/nrn/journal/vaop/ncurrent/full/nrn2473.html
Μία 64χρονη γυναίκα ανέφερε στους γιατρούς του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης την ύπαρξη ενός ασθενούς, λευκού και ημιδιάφανου τρίτου χεριού.
Μετά την εξέταση της υπόθεσης, ο νευρολόγος της γυναίκας, Δρ. Asaid Khateb, από το εργαστήριο πειραματικής νευροφυσιολογίας του νοσοκομείου, χαρακτήρισε αυτό το σπάνιο φαινόμενο ως πραγματικό και βάσιμο.
Όπως διαβεβαίωσαν οι γιατροί, το χέρι εμφανίστηκε λίγες μέρες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη η γυναίκα.
Η περίπτωση αυτή, που είναι γνωστή και ως σύνδρομο υπεράριθμων φανταστικών άκρων, έχει προβληματίσει πολύ τους επιστήμονες.
Η γυναίκα μπορεί να χρησιμοποιήσει το «φανταστικό» της άκρο για να ανακουφίσει πραγματικό κνησμό στο μάγουλό της, χωρίς όμως να μπορεί να διαπεράσει συμπαγή αντικείμενα.
Δεν αντιλαμβάνεται πάντα το άκρο αλλά μπορεί να το «ανακτήσει» όποτε χρειάζεται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των γιατρών.
Πρόκειται για την πρώτη περίπτωση ανθρώπου, που γνωρίζουν οι γιατροί, που μπορεί να αισθάνεται, να βλέπει και να κινεί εκούσια ένα άκρο το οποίο στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Neurology.
Ο Khateb και οι συνεργάτες του εξέτασαν τον εγκέφαλο της ασθενούς με τη χρήση λειτουργικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού, ένα εργαλείο που επιτρέπει στους γιατρούς να δουν εάν ο εγκέφαλος είναι πραγματικά διεγερμένος και να εντοπίσουν το ακριβές σημείο της διέγερσης. Στην προκειμένη περίπτωση, οι έρευνες έδειξαν πως η γυναίκα πραγματικά βίωνε αυτό που περιέγραφε.
Οι ερευνητές ζήτησαν από τη γυναίκα να κινήσει το δεξί της χέρι. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο κινητικός φλοιός και οι περιοχές οπτικής επεξεργασίας στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου της κινητοποιήθηκαν.
Τα ίδια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν -σε μικρότερο εύρος- όταν η γυναίκα απλά φαντάστηκε πως κινεί το δεξί της χέρι. Οι φανταστικές κινήσεις του παράλυτου αριστερού χεριού της προκάλεσαν την ίδια ακριβώς δραστηριότητα στον εγκέφαλό της, αλλά αυτή τη φορά στην δεξιά του πλευρά.
Όταν της ζητήθηκε να ξύσει το μάγουλό της, οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αφή ενεργοποιήθηκαν.
Ο Khateb δήλωσε πως η ακριβής αιτία του φανταστικού άκρου παραμένει ένα μυστήριο. Το σύνδρομο των υπεράριθμων φανταστικών άκρων είναι σπάνιο. Υπάρχουν μόνο εννιά γνωστές περιπτώσεις ασθενών που μπορούσαν να αισθανθούν και να δουν το φανταστικό τους άκρο.
«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας από τέτοιου είδους σύνδρομα, που προκλήθηκαν από εγκεφαλικά επεισόδια, δεν αφήνουν περιθώρια στο να σκεφτούμε πως πρόκειται για κακή προσαρμογή μεταξύ των καλά εδραιωμένων αισθητικο-κινητικών απεικονίσεων του ασθενούς και ενός ξαφνικά αποκλίνοντος τύπου επικοινωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και τους παράλυτου άκρου,» σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Οι ίδιοι υποστηρίζουν πως μπορεί να αντιπροσωπεύει έναν χαμένο σύνδεσμο μεταξύ των κλασσικών φανταστικών άκρων και των φαινομένων όπως είναι οι επιθανάτιες εμπειρίες.
Το σύνδρομο των φανταστικών άκρων, γνωστό και ως σύνδρομο «Phantom Limb», παρουσιάζεται συνήθως σε ανθρώπους που υπέστησαν κάποιον ακρωτηριασμό – σχεδόν το 50 με 80% των ανθρώπων που έχουν ακρωτηριασμένο κάποιο από τα άκρα τους πάσχουν από το συγκεκριμένο σύνδρομο. Τις περισσότερες φορές είναι πολύ επίπονο, σύμφωνα με δημοσίευμα του επιστημονικού περιοδικού Clinical Journal of Pain το 1984.
Δείτε αυτό : Voluntary amputation and extra phantom limbs
στο ScienceΒlog του/της Mo!!
Ο ζωγράφος είναι ο Esref Armagan. Και βρίσκεται στη Βοστόνη για να διαπιστωθεί εάν μια ματιά μέσα στον εγκέφαλό του μπορεί να εξηγήσει το πώς ένας άνθρωπος που δεν έχει ποτέ του δει, μπορεί να ζωγραφίζει εικόνες που οι άνθρωποι που βλέπουν μπορούν εύκολα να τις αναγνωρίσουν και ακόμα να τις θαυμάσουν. Ζωγραφίζει σπίτια και βουνά και λίμνες και πρόσωπα και πεταλούδες, αλλά ποτέ του δεν έχει δει τίποτε απ' όλα αυτά. Απεικονίζει χρώματα, σκιές και προοπτική, αλλά δεν είναι ξεκάθαρο με ποιον τρόπο έγινε μάρτυρας αυτών των σκηνών. Πως μπορεί και το κάνει;
Διότι, εάν ο Armagan μπορεί να αναπαριστά εικόνες με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να το κάνει ένα άτομο που διαθέτει όραση, εγείρονται σημαντικά ερωτήματα όχι μόνο σχετικά με το πώς οι εγκέφαλοί μας οικοδομούν νοητικές εικόνες, αλλά επίσης αναφορικά με τον ρόλο που παίζουν οι εικόνες αυτές στην όρασή μας. Σχηματίζουμε νοητικές εικόνες μόνο με τη χρήση των ματιών μας ή συμμετέχουν και άλλες αισθήσεις στις εικόνες αυτές; Πόσα πολλά καταλαβαίνουν οι εκ γενετής τυφλοί για τον χώρο και την διάταξη των αντικειμένων που βρίσκονται σ' αυτόν; Πόσο μπορεί να 'δει' ένας τυφλός άνθρωπος;
Ο Armagan γεννήθηκε πριν από 55 χρόνια σε μια από τις φτωχότερες γειτονιές της Κωνσταντινούπολης. Το ένα από τα δυο του μάτια δεν μπόρεσε να αναπτυχθεί λόγω ατροφικού βλαστού και το άλλο είναι μικροσκοπικό και γεμάτο ουλές. Δεν είναι δυνατό να μάθουμε εάν είχε κάποιου είδους όραση όταν ήταν νήπιο, αλλά σίγουρα δεν κατάφερε ποτέ να δει φυσιολογικά και αυτή τη στιγμή ο εγκέφαλός του δεν μπορεί πλέον να ανιχνεύσει το φως. Λίγα από τα παιδιά της γειτονιάς του κατάφεραν να έχουν στοιχειώδη εκπαίδευση και όπως αυτά, ο Esref πέρασε τα πρώτα του χρόνια παίζοντας στους δρόμους. Αλλά η τυφλότητά του τον απομόνωσε και για να περνάει τον χρόνο του ξεκίνησε να σχεδιάζει. Στην αρχή απλώς έγδερνε τη σκόνη. Αλλά μέχρι την ηλικία των 6 είχε αρχίσει να χρησιμοποιεί μολύβι και χαρτί. Στα 18 του χρόνια ξεκίνησε να ζωγραφίζει με τα δάχτυλά του, πρώτα σε χαρτί, και μετά σε καμβά με λαδομπογιές. Στα 42 του χρόνια ανακάλυψε τα ακρυλικά χρώματα που στεγνώνουν γρήγορα.
Οι ζωγραφιές του είναι αφοπλιστικά ρεαλιστικές. Και οι ικανότητές του είναι αξιοσέβαστες. "Για δεκαετίες έχω κάνει εξετάσεις σε τυφλούς ανθρώπους," δηλώνει ο John Kennedy, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, "και δεν έχω δει ποτέ τέτοιο επίτευγμα." Η πρώτη ευκαιρία που είχε ο Kennedy να συναντήσει και να εξετάσει προσωπικά τον Armagan ήταν στη διάρκεια μιας επίσκεψής του στη Νέα Υόρκη τον Μάιο του 2004, όπου είχε έρθει σε ένα φόρουμ που είχε οργανωθεί από μια ομάδα που λεγόταν 'Εκπαίδευση στις Τέχνες για τους Τυφλούς' (Art Education for the Blind). Ο Armagan, που είναι κάτι σαν διασημότητα στην Τουρκία, είχε προσκαλεστεί για περιοδείες στην Τσεχία, στην Κίνα, στην Ιταλία και στην Ολλανδία. Αλλά αυτό που έκανε τη συγκεκριμένη επίσκεψή του διαφορετική ήταν το ενδιαφέρον που έδειξαν κάποιοι επιστήμονες και ιδιαίτερα ο Kennedy και μια ομάδα από τη Βοστόνη.
Ο Kennedy πέρασε τον Armagan από μια σειρά δοκιμασιών. Για παράδειγμα, του παρουσίασε στερεά σώματα που μπορούσε να νιώσει, όπως έναν κύβο, έναν κώνο και μια μπάλα, όλα σε μια σειρά (που αποκαλείται το 'τεστ των τριών βουνών' 'three mountains task') και του ζήτησε να τα ζωγραφίσει. Στη συνέχεια του ζήτησε να τα ζωγραφίσει από διάφορες άλλες γωνίες σε σχέση με το τραπέζι και διαφορετικές θέσεις του σώματός του (σα να τα κοιτάει από ψηλά ή από χαμηλά, κ.λπ.). Του ζήτησε ακόμα να ζωγραφίσει σχέδια που η προοπτική τους ήταν δύσκολο να αναπαρασταθεί ακόμα και από ανθρώπους που μπορούν να δουν. Και όταν του ζήτησε να σχεδιάσει έναν κύβο και μετά να τον περιστρέψει προς τα αριστερά και μετά ακόμα περισσότερο προς τα αριστερά, ο Armagan κατάφερε να ζωγραφίσει μια σκηνή με τις τρεις αυτές απεικονίσεις του κύβου. Με εντυπωσιακό τρόπο, τους ζωγράφισε με προοπτική τριών σημείων, επιδεικνύοντας μια τέλεια σύλληψη του πως οι οριζόντιες και οι κάθετες γραμμές συγκλίνουν σε κάποια φανταστικά σημεία σε μια απόσταση. "Η ανάσα μου είχε κοπεί," εξομολογείται ο Kennedy.
Ο Kennedy έχει ασχοληθεί πολλά χρόνια με την έρευνα της τέχνης στους τυφλούς ανθρώπους. Έχει διαπιστώσει πως οι άνθρωποι που είναι εκ γενετής τυφλοί καταλαβαίνουν τις γραμμές του περιγράμματος όταν τις αισθάνονται, όπως γίνεται και με τους ανθρώπους που έχουν όραση. Καταλαβαίνουν και μπορούν να κάνουν σχέδια σε τρεις διαστάσεις. Έχει βρει, πως τα τυφλά παιδιά μπορούν να αναπτύξουν την ικανότητα να σχεδιάζουν όσο μπορούν και τα παιδιά που βλέπουν, αλλά είναι λίγα τα τυφλά παιδιά που τους δίνεται η ευκαιρία να εξερευνήσουν αυτή τους τη δυνατότητα. Ακόμα και η γνώση για την προοπτική, όπως κατέληξε να θεωρεί, μπορεί να αποκτηθεί και από τα παιδιά αυτά. "Όταν ένας άνθρωπος που έχει όραση κοιτάζει προς κάτι, ο τυφλός άνθρωπος το πλησιάζει και το εξερευνά νιώθοντάς το κι έτσι ανακαλύπτουν τα ίδια πράγματα," δηλώνει ο Kennedy. "Η γεωμετρία της κατεύθυνσης είναι κοινή τόσο για την όραση όσο και για την αφή."Είναι η νύχτα πριν από την πρώτη εγκεφαλική απεικόνιση που θα κάνει η ομάδα της Βοστόνης. Ο Armagan κάθεται σε ένα μακρύ τραπέζι σε ένα πανδοχείο διασκεδάζοντας τους πάντες με μονοκονδυλιές προσπαθώντας να εξηγήσει με ποιον τρόπο εξασκεί την τέχνη του. Ο Alvaro Pascual Leone, ο νευρολόγος του Χάρβαρντ που τον προσκάλεσε, και ο Amir Amedi, ο συνάδελφός του, τον προκαλούν για να κάνει όλο και πιο περίπλοκα έργα. Να σχεδιάσει έναν δρόμο που να οδηγεί προς κάπου μακριά και που να έχει πασσάλους σε κάθε του πλευρά και με μια πηγή φωτός κάτω από καθέναν, του ζητάει ο Pascual Leone. Ο Armagan χαμογελάει με αυτοπεποίθηση.
Χρησιμοποιεί μια ειδική πινακίδα με επίστρωση καουτσούκ. Αυτή η πινακίδα του επιτρέπει να σχεδιάζει γραμμές που μπορούν να ανιχνευτούν από τις άκρες των δακτύλων του ως μικροσκοπικές πτυχώσεις στην επιφάνειά της. Κι έτσι σχεδιάζει τον δρόμο και τους πασσάλους. Με το ένα χέρι κρατάει το μολύβι και με το άλλο ανιχνεύει αυτό που έχει σχεδιάσει, σα να έχει αναπληρωματικά μάτια που 'παρατηρούν' την εικόνα καθώς αυτή εξελίσσεται. Μετά από περίπου ένα λεπτό, η ζωγραφιά έχει γίνει. Ο Pascual Leone και ο Amedi γέρνουν το κεφάλι τους με θαυμασμό.
Έτσι, ρωτούν τον Armagan, πως ξέρει πόσο μακριά πρέπει να βρίσκονται οι πάσσαλοι καθώς υποχωρούνε προς τα πίσω; Απαντάει, πως του το έχουνε διδάξει. Όχι κάποιος κανονικός δάσκαλος, αλλά τα συνηθισμένα σχόλια από φίλους και γνωστούς. Πως ξέρει για τις σκιές; Το έμαθε κι αυτό. Εξομολογείται, πως για πολύ καιρό πίστευε πως εάν ένα αντικείμενο ήταν κόκκινο, η σκιά του θα ήταν επίσης κόκκινη. "Αλλά μου είπαν πως δεν είναι," συμπληρώνει. Και πως γνωρίζεις για το κόκκινο; Γνωρίζει πως υπάρχει μια σημαντική οπτική ποιότητα που χαρακτηρίζει τα αντικείμενα που έχουν κόκκινο χρώμα και πως ποικίλει από αντικείμενο σε αντικείμενο. Έχει απομνημονεύσει το ποιο χρώμα έχει κάθε αντικείμενο και τον συνδυασμό των χρωμάτων.
Την επόμενη ημέρα είχε έρθει η στιγμή για να μπει ο Armagan στον σαρωτή. Οι επιστήμονες του Harvard συνεργάστηκαν με ειδικούς της σάρωσης από το πανεπιστήμιο της Βοστόνης. Εκτός από το να πάρουν μια δομική απεικόνιση του εγκεφάλου του Armagan και να διαπιστώσουν εάν μπορεί να λάβει κάποια ποσότητα φωτός (διαπίστωσαν πως δεν μπορεί), οι πειραματιστές θα τον βάλουν να κάνει κάποιες περίεργες σειρές από δοκιμασίες. Θα έχει έναν δοσμένο αριθμό δευτερολέπτων για να νιώσει ένα αντικείμενο, να το φανταστεί και να το σχεδιάσει. Του έχουν επίσης ζητήσει να μουτζουρώσει, να προσποιηθεί ότι νιώθει ένα αντικείμενο και να ανακαλέσει μια λίστα από αντικείμενα που γνώρισε κάποιες προηγούμενες ημέρες.
Ο Pascual Leone και ο Amedi θέλουν να δούνε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο του Armagan αναφορικά με την νευρωνική ευπλαστότητα. Και οι δυο επιστήμονες έχουν στοιχεία πως σε απουσία της όρασης, ο οπτικός φλοιός, το μέρος εκείνο του εγκεφάλου που 'αντιλαμβάνεται' τις πληροφορίες που προσλαμβάνουμε με τα μάτια, δεν βρίσκεται σε απραξία. Ο Pascual Leone ανακάλυψε πως οι πολύ καλοί αναγνώστες της μεθόδου Braille, στρατολογούν τον οπτικό φλοιό για την αφή. Ο Amedi, μαζί με τον Ehud Zohary στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, βρήκαν πως η περιοχή ενεργοποιείται επίσης σε έργα λεκτικής μνήμης.
Όταν όμως ο Amedi ανέλυσε τα αποτελέσματα, βρήκε πως ο οπτικός φλοιός του Armagan ενεργοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των έργων σχεδίασης, αλλά μόλις που έδειξε κάποια ενεργοποίηση στην λεκτική ανάκληση. Το γεγονός αυτό τον ξάφνιασε. "Το να αποκτήσει κανείς τέτοια τρομερή ευπλαστότητα για τη σχεδίαση και καθόλου ευπλαστότητα για τη λεκτική μνήμη και τη γλώσσα, είναι ένα πολύ σημαντικό αποτέλεσμα", σχολίασε. Υποψιάζεται, πως σε κάποιο βαθμό, το πώς αναπτύσσονται οι μη χρησιμοποιούμενες οπτικές περιοχές εξαρτάται από το ποιος είσαι και τι χρειάζεσαι από τον εγκέφαλό σου.
Ακόμα πιο ενδιαφέρον ήταν ο τρόπος με τον οποίο η σχεδίαση ενεργοποίησε τον οπτικό φλοιό του Armagan. Έχει πλέον αποδειχθεί πως όταν οι άνθρωποι που βλέπουν προσπαθούν να φανταστούν πράγματα όπως πρόσωπα, σκηνές, χρώματα, αντικείμενα που μόλις πριν από λίγο κοίταξαν, δεσμεύουν τα ίδια μέρη του οπτικού φλοιού που χρησιμοποιούν όταν βλέπουν, μόνο που αυτό το κάνουν σε έναν αρκετά μικρότερο βαθμό. Η δημιουργία τέτοιων νοητικών εικόνων μοιάζει πολύ με την όραση, αν και δεν είναι τόσο έντονη. Όταν ο Armagan φαντάστηκε πράγματα που είχε πιάσει, μέρη του οπτικού του φλοιού είχαν επίσης ελαφρώς ενεργοποιηθεί. Αλλά όταν σχεδίαζε, ο οπτικός του φλοιός παρουσίαζε ενεργοποίηση σαν ενός ανθρώπου που βλέπει. Στην πραγματικότητα, λέει ο Pascual Leone, ένας ανύποπτος που θα έβλεπε την εγκεφαλική σάρωση του Armagan, θα νόμιζε πως μπορεί να δει στ' αλήθεια.
Αυτό το αποτέλεσμα θίγει ένα άλλο μεγάλο φιλοσοφικό ζήτημα: τι ακριβώς σημαίνει 'βλέπω'; Ακόμα και χωρίς την ικανότητα της ανίχνευσης του φωτός, ο Armagan φτάνει εντυπωσιακά κοντά σ' αυτό, παραδέχεται ο Pascual Leone. Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι ακριβώς δημιουργείται στον εγκέφαλό του. "Αλλά οποιοδήποτε πράγμα κι αν είναι αυτό στο νου του, μπορεί να το μεταφέρει σε χαρτί έτσι ώστε μπορεί κανείς με σιγουριά να ξέρει πως είναι το ίδιο αντικείμενο που έχει νιώσει με την αφή," συμπληρώνει ο Pascual Leone. Στη δική του ζωή, επίσης, ο Armagan φαίνεται πως έχει μια εκπληκτική σύλληψη του χώρου. Σπανίως χάνεται, όπως μαρτυρεί η μάνατζέρ του, Joan Eroncel. Έχει μια αλλόκοτη αίσθηση για τις διαστάσεις ενός δωματίου. Κάποτε είχε σχεδιάσει ένα διαμέρισμα που είχε πρόσφατα επισκεφτεί και το θυμόταν τέλεια μετά από εννέα χρόνια.
Συνήθως σκεφτόμαστε για την όραση ως την εσωτερικοποίηση της αντικειμενικής πραγματικότητας μέσω των ματιών μας. Αλλά είναι έτσι; Πόσα από αυτά που νομίζουμε ότι βλέπουμε προέρχονται από έξω και πόσα από μέσα; Ο οπτικός φλοιός μπορεί να έχει έναν πολύ πιο σημαντικό ρόλο από αυτόν που αντιλαμβανόμαστε στο να δημιουργεί προσδοκίες σχετικά με αυτό που πρόκειται να δούμε, λέει ο Pascual Leone. "Το να δεις κάτι είναι μόνο τότε δυνατό, όταν γνωρίζεις τι πρόκειται να δεις," προσθέτει. Ίσως στον Armagan το κομμάτι των προσδοκιών είναι λειτουργικό, αλλά απλά δεν υπάρχουν πληροφορίες που να έρχονται απ' έξω.
Η συνηθισμένη αντίληψη υποστηρίζει πως ένας άνθρωπος δεν μπορεί να έχει ένα εσωτερικό μάτι, χωρίς να είχε ποτέ του όραση. Αλλά ο Pascual Leone πιστεύει πως ο Armagan πρέπει να έχει ένα. Ο ερευνητής έχει επιχειρηματολογήσει επί μακρόν πως θα μπορούσε κανείς να φτάσει στην ίδια νοητική εικόνα μέσω διαφορετικών αισθήσεων. Πιστεύει πως αυτό το κάνουμε όλη την ώρα, ενοποιώντας όλες τις αισθήσεις που έχουμε για ένα αντικείμενο στην νοητική εικόνα που έχουμε γι' αυτό. "Όταν βλέπουμε μια κούπα, την νιώθουμε επίσης με το νοητικό μας χέρι. Η όραση είναι τόσο να νιώθεις όσο και να βλέπεις." Αλλά επειδή η όραση είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη και πρόσφορη για εμάς, δεν είμαστε ενήμεροι του παραπάνω γεγονότος. Κάτι, που δεν ισχύει για τον Armagan.
Από 7 Φεβρουαρίου και έως το Μάιο θα λειτουργεί στο Γκάζι (Τεχνόπολις) η παγκοσμίως γνωστή έκθεση ανθρωπίνων σωμάτων BODIES.
Περισσότερα από 200 όργανα και ειδικά διατηρημένα αληθινά ανθρώπινα σώματα στην ολότητά τους εκτίθενται σε 9 ενότητες δείχνοντας την πολυπλοκότητα των οστών, μυών, νεύρων, αιμοφόρων αγγείων και οργάνων ενός ανθρωπίνου σώματος, αλλά και ειδικές καταστάσεις όπως για παράδειγμα την κατάσταση των πνευμόνων ενός καπνιστή.
Περισσότερες πληροφορίες εδώ .
Κάθε κύτταρο περιέχει πολλαπλά αντίγραφα των constructs, με αποτέλεσμα οι τέσσερις πρωτεΐνες να εκφράζονται σε διάφορους συνδυασμούς και αναλογίες : η διαδικασία είναι τυχαία (random) και το μακροσκοπικό αποτέλεσμα είναι πως κάθε νευρώνας αποκτά μια δική του, ξεχωριστή απόχρωση (σχεδόν, οι συνδυασμοί δεν είναι άπειροι και εξαρτώνται από τον αριθμό των αντιγράφων που εισάγονται..)!!!
(το εγκεφαλάκι ενός zebrafish πέντε ημερών)
As Francis Crick and Edward James wrote in a Nature Commentary1 in 1993, "It is intolerable that we do not have [a connection map of] the human brain. Without it there is little hope of understanding how our brains work except in the crudest way." Thomas Insel, the director of the National Institute of Mental Health in Bethesda, Maryland, notes that many of the most common mental illnesses, from autism to schizophrenia, seem to be diseases of "faulty wiring", in which the brain has a set of aberrant connections. "The brain needs a connectome, just as modern genetics needed a genome," says Insel. "That's the only way we're going to understand how the brain works at a detailed level, and also what happens when something goes wrong."
As yet, Lichtman, Insel and others have not proposed a formal connectome project — and Lichtman declines to even give a rough estimate of such a project's cost, saying only that it would be a "scary number". But a debate is under way about whether such an undertaking would be worthwhile. Studies have shown that a majority of synaptic connections — some estimates run as high as 80% — are extremely weak and transmit few electrical signals. If that's the case, then a map of structural connections might actually misrepresent the brain's functional organization. "Only a very small proportion of connections seem to drive network activity," says John Isaac, who studies synaptic plasticity at the National Institutes of Health (NIH) in Bethesda, Maryland. "How do you know which connections are important? A wiring diagram won't tell you that." It is also unclear if the connectomes of different individuals could be readily compared in the same way that their genomes can be. Whereas bioinformatics can easily identify two similar genes in different genetic sequences, it is not yet clear what comparable tools will serve for identifying functionally equivalent neurons in two brains — if they even exist — or in a diseased brain versus a healthy one.
Leading connectomics scientists are not deterred by these problems, saying that they will be solved only once the research is under way. "The point is that you don't even know what's important until you see the system in its entirety," says Winfried Denk, director of biomedical optics at the Max Planck Institute for Medical Research in Heidelberg, Germany, and a pioneer of advanced microscopy. "There is a tremendous virtue in completeness."
Lichtman says the criticisms of the connectome are similar to those put forward at the start of the Human Genome Project — and he expects them to die down once the data start coming through. Indeed, Lichtman is so convinced of the connectome's value that he hopes it could transform the way that neuroscientists study the brain. He says that the typical experimental process, in which a scientist sets out to test a specific hypothesis, is simply incapable of deciphering something as complex as the human mind. "History has shown that it's rather tough to come up with good hypotheses about how the brain works," he says. He thinks that scientists should rely more on inductive reasoning — the staple of nineteenth-century scientists — in which hypotheses are generated only after careful observation. "We need to rediscover the power of looking," he says. "You can learn a tremendous amount, and generate some interesting theories, just by staring at pictures of the brain."
(από το κείμενο στο Nature)
O Jonah Lehrer, συγγραφέας του γνωστού και μεταφρασμένου και στα ελληνικά Proust was a Neuroscientist και editor του Seed, κυκλοφόρησε νέο βιβλίο.
Εδώ προσπαθεί να το εξηγήσει στον Colbert..
(Διάρκεια 2:25)
"Home, Doctor, and Legs, Walking no good"
"Η μείωση στην παραγωγή γλώσσας κυμαίνεται από τη σχεδόν πλήρη αφωνία μέχρι την αργή ομιλία με τη χρήση απλών λεξικών μορφών".
"...συχνά παραλείπουν εντελώς άρθρα, επίθετα και επιρρήματα".
"...αποδόμηση της σύνταξης"
(από το βιβλίο του Kandel, κεφ 43, πλαίσιο 34-1"
(διάρκεια: 4:13)
Μειωμένη Κατανόηση Γλώσσας
-"Where do you live"
-"Here" (και δείχνει το στόμα)
Μειωμένη Ικανότητα Επανάληψης Λέξεων και Εκφράσεων.
Κενός Λόγος (δεν μπορούν να μεταδώσουν ιδέες που έχουν στο μυαλό τους)
Λογόρροια, Νεολογισμοί, Παραφασία (εσφαλμένοι συνδυασμοί λέξεων)
Ένα νέο άρθρο (in press στο Perspectives on Psychological Science, μπορείτε να βρείτε το Pdf εδώ) από τον Ed Vul και συνεργάτες του στο UCSD τριγυρίζει στα νευρο-σχετικά(!) blogs και αναστατώνει..
Το άρθρο έχει τον εντυπωσιακό και γενναίο τίτλο Voodoo Correlations in Social Neuroscienceκαι προέκυψε από την παρατήρηση πως σε πολλές (αρκετές ευρέως γνωστές και δημοσιευμένες ακόμα και σε "αυστηρά" περιοδικά όπως το Nature) fMRI έρευνες, τα correlations ανάμεσα στη νευρωνική δραστηριότητα και γνωρίσματα της κοινωνικής συμπεριφοράς/αντίληψης είναι υπερβολικά καλά για να είναι αληθινά..
Οι Vul et al. εξέτασαν έναν αριθμό σχετικών δημοσιεύσεων ζητώντας μεθοδολογικές διευκρινίσεις από τους συγγραφείς τους και ανακάλυψαν πως η ανάλυση που χρησιμοποιήθηκε ήταν προβληματική τουλάχιστον στις μισές περιπτώσεις, γεγονός που κάνει τα αποτελέσματα αναξιόπιστα.
Παραθέτω την περίληψη:
The newly emerging field of Social Neuroscience has drawn much attention in recent years, with high-profile studies frequently reporting extremely high (e.g., >.8) correlations between behavioral and self-report measures of personality or emotion and measures of brain activation obtained using fMRI. We show that these correlations often exceed what is statistically possible assuming the (evidently rather limited) reliability of both fMRI and personality/emotion measures. The implausibly high correlations are all the more puzzling because social-neuroscience method sections rarely contain sufficient detail to ascertain how these correlations were obtained.
We surveyed authors of 54 articles that reported findings of this kind to determine the details of their analyses. More than half acknowledged using a strategy that computes separate correlations for individual voxels, and reports means of just the subset of voxels exceeding chosen thresholds.
We show how this non-independent analysis grossly inflates correlations, while yielding reassuring-looking scattergrams. This analysis technique was used to
obtain the vast majority of the implausibly high correlations in our survey sample. In addition, we argue that other analysis problems likely created entirely spurious
correlations in some cases. We outline how the data from these studies could be
reanalyzed with unbiased methods to provide the field with accurate estimates of the
correlations in question. We urge authors to perform such reanalyses and to correct the scientific record.
(Σχετικά με την αξιοπιστία γενικά των ερευνητικών ευρημάτων δείτε και το κείμενο του Ιωαννίδη Why Most Published Research Findings Are False !!)
Μοιάζει ενδιαφέρον (αντιγράφω από την ιστοσελίδα του EmCAP project):
Aim
Our aim is to investigate how human cognition emerges and how useful mental representations develop through interactions with an environment. The particular environment we focus on is the world of music.
Why Music?
Music is universal. It contains temporally extended yet predictable patterns. It is governed by stylistic rules or conventions, and perception evolves in time as listeners build up representations of the current context.
Hypothesis
Our hypothesis is that the perception of an environment is an active process, which involves making predictions. The need for continually making better predictions drives the formation of useful representations and the formation of a cognitive hierarchy.
Κοιτάξτε στο showcase και στα downloads. Αναρτήστε σχόλια για ό,τι βρείτε ιδιαίτερα ενδιαφέρον!
Τον Dan Gilbert τον έχουμε ξανακούσει (χάθηκες shipwrecked..).
Εδώ μιλά για τις όχι-και-πολύ-λογικές επιλογές που κάνουμε και κατά παράδοξο τρόπο μας ικανοποιούν διότι βλακωδώς πιστεύουμε πως αυξάνουν την ωφέλειά μας (η ηλιθιότητα ήταν πάντα ένας σίγουρος δρόμος για την ευτυχία..)
Αν και έχω να παρατηρήσω πως ο Dan εστιάζει τις έρευνές του σε δυτικούς μεσαίας κυρίως εισοδηματικής τάξης (προσωπικά, ούσα πάμπτωχη, κάλλιστα θα διέσχιζα την πόλη προκειμένου να εξοικονομήσω οποιαδήποτε ποσοστιαία έκπτωση επί του συνολικού εξόδου) αξίζει τον κόπο το μισάωρο της ομιλίας και έχει και bonus ερωταποκρίσεις στο τελευταίο δεκάλεπτο!
Διάρκεια 33'38"
Σχετική με το θέμα είναι και η ομιλία του δημοσιογράφου Benjamin Wallace (Does happiness have a price tag?), ο οποίος δοκιμάζει διάφορα πανάκριβα πράγματα (δείτε κι εδώ) προσπαθώντας να εκτιμήσει αν όντως προσφέρουν μεγαλύτερη αντικειμενική(?!) ευχαρίστηση - πράγμα το οποίο θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει εξαρχής μια αφελή προσδοκία..
Διάρκεια 14'40"
Σε ένα paper βρήκα αυτή την ΒΔ όπου περιλαμβάνει πρόσωπα σε ασπρόμαυρες φωτογραφίες, σε διάφορες πόζες (προφίλ - ανφάς) και με διάφορες εκφράσεις (neutral -smiling etc).
Ίσως χρήσιμο το link.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του in.gr, ο μαγνητικός τομογράφος αρχίζει να εισβάλλει σε φαντασίες και όνειρα. Στην πραγματικότητα, οι Ιάπωνες επιστήμονες περιγράφουν αυτό που έκαναν ως εξής: “We have shown that contrast-defined arbitrary visual images can be reconstructed from fMRI signals of the human visual cortex on a single trial basis” (σελ. 924). Απεικόνισαν δηλαδή, μέσω των καταγραφών λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας, την εικόνα που έβλεπε ο εθελοντής τη στιγμή της νευροαπεικόνισης, την οποία παρουσίαζαν ως οπτικό ερέθισμα οι ερευνητές, και όχι κάποια εικόνα της φαντασίας του. Η εικόνα απαρτιζόταν από φωτεινά και σκοτεινά σημεία σε ένα πλέγμα 10x10. Για παράδειγμα, όταν ο εθελοντής έβλεπε αυτό:
χάρη στη στατιστική ανάλυση προηγούμενων νευροαπεικονίσεων του ιδίου ατόμου από διάφορες εικόνες αυτού του τύπου, οι ερευνητές μπορούσαν να υπολογίσουν με βάση το σήμα του μαγνητικού τομογράφου, αυτό (σελ. 923):
Παρότι το δημοσίευμα του in.gr δεν περιέχει ανακριβείς πληροφορίες, δημιουργεί εντελώς παραπλανητικές εντυπώσεις τόσο για αυτό που έγινε όσο και για το τι σημαίνει, κάτι που επιβεβαιώθηκε σε σχετική συζήτηση στο χτεσινό μάθημα. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι «Στο μέλλον, ο τομογράφος θα διαβάζει ακόμα και όνειρα, υποστηρίζουν», χωρίς εισαγωγικά, κάτι που δεν βασίζεται στην επιστημονική μελέτη αλλά ενδέχεται να προέρχεται από κάποια άλλη δημοσιογραφική ανακοίνωση και είναι δύσκολο να ελεγχθεί για την ακρίβειά του.
Οι ερευνητές καταλήγουν, στο άρθρο τους, ότι “More interesting are attempts to reconstruct subjective states that are elicited without sensory stimulation, such as visual imagery, illusions, and dreams...One could address this issue by attempting to reconstruct a subjective state using a reconstruction model trained with physical stimuli...Thus, our approach could provide valuable insights into the complexity of perceptual experience and its neural substrates” (σελ. 926). Η λέξη «όνειρο» εμφανίζεται στον τίτλο του δημοσιεύματος του in.gr και τρεις ακόμα φορές μέσα στο κείμενο των 244 λέξεων, ενώ η λέξη “dreams” εμφανίζεται μία φορά σε 12 σελίδες της επιστημονικής δημοσίευσης, στην τελευταία παράγραφο όπου αναφέρονται εικασίες για μελλοντικές έρευνες. Φυσικά η εργασία δεν έχει καμία σχέση με όνειρα. Είναι μια σημαντική και ενδιαφέρουσα εργασία και δεν έχει ανάγκη από δημοσιογραφικές ηλιθιότητες για να αναδειχθεί.
Παρόμοιες ανοησίες άκουσα και στο δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ σήμερα (14/12), του υποτιθέμενου σοβαρότερου τηλεοπτικού καναλιού, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του (ακατάλληλου, λόγω διαφορετικού επιστημονικού πεδίου) προσκεκλημένου να διατυπώσει ακριβέστερα την πραγματικότητα.
Δίδαγμα 1ο: Τα δημοσιογραφικά δημοσιεύματα δεν αποτελούν αξιόπιστη πηγή επιστημονικής ενημέρωσης (επαναλαμβάνουμε μέχρι πλήρους εμπέδωσης).
Δίδαγμα 2ο: Πώς να γράφετε κάτι που δεν λέει (σχεδόν) κανένα ψέμα και στο τέλος δίνει μια εντελώς λανθασμένη εντύπωση για την πραγματικότητα. Προσοχή στους δημοσιογράφους!
Όταν βλέπουμε πως οι άλλοι άνθρωποι γύρω μας δείχνουν ξεκάθαρη ανυπακοή σε έναν κοινωνικό κανόνα, αυξάνεται η προθυμία μας να 'σπάσουμε' κι εμείς τον συγκεκριμένο κανόνα ("αφού όλοι το κάνουν, γιατί όχι κι εγώ?").
Σε μια πρόσφατη μελέτη (Keizer et al., The Spreading of Disorder), εξετάζεται αν η παραβατικότητα εξαπλώνεται, δηλαδή αν η παρατήρηση συγκεκριμένης παραβατικής συμπεριφοράς προκαλεί αυξημένη προθυμία ανυπακοής και άλλων, διαφορετικών κοινωνικών κανόνων ή ακόμα και νόμων του κράτους -- υπόθεση γνωστή και ως The Broken Windows Theory.
Μέσα από έξι πειράματα πεδίου (natural field experiments), οι Keizer et al. βρήκαν πως αυτή η συσχέτιση όντως εμφανίζεται : όταν υπάρχουν τριγύρω σημάδια κοινωνικής ανυπακοής αυξάνεται η διάθεση για παραβατικότητα (πχ. παρουσία graffiti στους τοίχους διπλασιάζεται ο αριθμός των ανθρώπων που απαντούν πως δεν θα είχαν πρόβλημα να πετάξουν σκουπίδια στο δρόμο -- χμμ..εδώ θα μπορούσε να υπάρχει ένα συσχετιστικό προβληματάκι, επειδή δεν έχω πρόσβαση στο άρθρο μεταφέρω από την περίληψη εδώ).
Οι συνειρμοί δικοί σας..
Λοιπόν. Μπορεί αρχικά να φαίνεται πως ο Cliff είναι κλασσική περίπτωση ADHD. Ε, και?
Στο παρακάτω video βλέπουμε τον Clifford Stoll να διασκεδάζει τρελά
-- μετρώντας την ταχύτητα του ήχου (όπου κατά τη διάρκεια του εν λόγω υπολογισμού χρειάζεται να γίνει μια πράξη πολλαπλασιασμού και ο Cliff βγάζει από το τσεπάκι-κυριολεκτικά- έναν λογαριθμικό χάρακα για βοήθεια!!!- ιδέα για πρωτοχρονιάτικο δώρο 1: το super cool μοντέλο Engineering Versalog II ή το χρήσιμο σε περίπτωση ατομικής έκρηξης Radiac No. 1 Mk2),
-- επιδεικνύοντας με δίκαιο καμάρι τα μονόπλευρα αντικείμενα που κατασκευάζει με κόπο στο τρισδιάστατο σύμπαν μας (ιδέα για πρωτοχρονιάτικο δώρο 2 : σκούφος Klein και ταιριαστό κασκολ Mοebius!!),
-- διηγούμενος -με απρόσμενη συνάφεια με την ελληνική επικαιρότητα- τις περιπέτειές του με τις αστυνομικές δυνάμεις καταστολής (όπου εν μέσω δακρυγόνων και κυνηγητού ανακαλεί τη φυσική περιγραφή του εκκρεμούς και τους μετασχηματισμούς Lorentz!!)
-- χρησιμοποιώντας τη φράση 'steady evolution' (no comments..)
-- και γενικά περιφέροντας στη σκηνή τον ενθουσιασμό του για ένα σωρό πράγματα!
Διάρκεια 17'56"
ps. ελπίζω να έγινε σαφές πως ο μόνος λόγος που έκανα το post ήταν για να υπο-δηλώσω διακριτικά τι επιθυμώ να βρω φέτος μέσα στην κάλτσα μου (ακούς santa?:ΡΡ)
Όπως μάθαμε κάποιες εβδομάδες νωρίτερα, τα παιδιά της βιοπάλης στη Βραζιλία εκτελούν πράξεις πολλαπλασιασμού με παράξενους, άτυπους τρόπους -- δημιουργικά ( & πολύπλοκα..) μαθηματικά των δρόμων vs τυπικά μαθηματικά της σχολικής αίθουσας : 1-0!! (Nunes-Carraher, Carraher & Schliemann, 1985)
Πρόσφατα ήρθε στο mailbox μου το παρακάτω βιντεάκι τιτλοφορούμενο How Chinese Multiply. Δεν έχω ιδέα αν όντως ειδικά οι Κινέζοι προτιμούν το συγκεκριμένο τρόπο πολλαπλασιασμού, ή αν διεκδικούν κάποιο copyright (πάντως σίγουρα θυμάμαι τον παππού μου να κάνει πράξεις με αυτόν τον τρόπο και σίγουρα ο παππούς μου δεν ήταν Κινέζος.. :Ρ) -- anyway ο αλγόριθμος μου φαίνεται πολύ πολύ ευκολότερος και απομνημονευσιμότερος από αυτόν που διδαχθήκαμε όλοι σε τρυφερές ηλικίες, αν και όχι και τόσο λειτουργικός όταν οι υπολογισμοί γίνονται κατατι πολυπλοκότεροι..
Διάρκεια 2'29"
27 Νοεμβρίου - 3 Δεκεμβρίου 2008
Ζάππειο Μέγαρο
(Αντιγράφω από εδώ)
Στο Φεστιβάλ θα παρουσιαστούν εκθέματα βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας από πανεπιστήμια , ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς που έχουν να επιδείξουν σημαντικό έργο στις νέες τεχνολογίες. Θα πραγματοποιηθούν τρισδιάστατες προβολές ταινιών ιστορικού περιεχομένου από φορείς πολιτισμού όπως το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (ΙΜΕ) και το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών & Υπολογιστών (ΕΜΠ/ΕΠΙΣΕΥ) ενώ θα διεξαχθεί τριήμερο ομιλιών και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των επιστημόνων και των ερευνητών σε θέματα έρευνας και τεχνολογίας.
Οι επισκέπτες της Έκθεσης θα μπορέσουν να δουν και να θαυμάσουν από κοντά έξυπνα, περίεργα, διαδραστικά και πρωτότυπα «μικρά θαύματα» , επιτεύγματα όλα της ελληνικής επιστημονικής σκέψης και προσπάθειας, όπως ρομποτικά συστήματα από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) , επίδειξη πειραμάτων και προϊόντα και υπηρεσίες που έχουν τύχει δημόσιας αναγνώρισης για τα καινοτομικά τους στοιχεία.
Ο στόχος του Φεστιβάλ είναι διπλός: Αφενός να ανοίξει ένα παράθυρο στη γνώση για το ευρύ κοινό και κυρίως τη μαθητική - φοιτητική νεολαία, ώστε να γνωρίσουν τα τεχνολογικά επιτεύγματα που διαμορφώνουν νέες πραγματικότητες σε όλους τους τομείς και βελτιώνουν το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων, αφετέρου να δείξει το βαθμό ανάπτυξης της δραστηριότητας των επιστημονικών και ερευνητικών φορέων. Οι τομείς της ιατρικής και της βιοτεχνολογίας, της ρομποτικής ,της πληροφορικής ,της προστασίας του περιβάλλοντος και άλλων τεχνολογιών αιχμής θα δώσουν το παρόν στο Ζάππειο Μέγαρο.
Εκπρόσωποι των φορέων - εκθετών και εκπρόσωποι της ΓΓΕΤ θα είναι παρόντες για ενημέρωση και συζήτηση με τους επισκέπτες.
Είσοδος Ελεύθερη για το κοινό από 9.30 πμ έως 8 μμ.
